» تاریخ بیخردی!
عنوان کتاب : کتاب تاریخ بی خردی( از تروا تا ویتنام )
نویسنده : باربارا تاکمن
مترجم : حسن کامشاد
تاریخ انباشته از نام حکمرانانی است که در لحظاتی سرنوشتساز، برخلاف عقل، تجربه، دانش و منافع خود عمل کردند و فاجعه آفریدند. تاریخ بی خردی کتابی است که قرنها توهم رهبری، سوء حکمرانی و شکست را جلوی چشمان خوانندگان به تصویر میکشد؛ از تروا تا ویتنام.
باربارا تاکمن (۱۹۱۲ تا ۱۹۸۹) تاریخنگاری است که نوشتههایش همیشه جزو پرفروش ترین کتاب ها در سال بوده است. شاید شیوه روایت تاریخی او که به رمان و ادبیات شباهت دارد، در این تمایل اثر گذاشته باشد. تاکمن روایتگری کمنظیر است که هدفش حفظ توجه خواننده به داستان تاریخی و رساندن مقصود است. به این منظور، داستانش را پیش میبرد و خود را زیر بار تفصیلات و علیتهای تاریخی فرسوده نمیکند.
این دانشآموخته کالج رادکلیف (وابسته به دانشگاه هاروارد) روایتگری را در سمت خبرنگاری خارجی، آنهم در بحبوحه جنگ داخلی اسپانیا، آموخت. تاکمن عضو نیروهای جمهوریخواه اسپانیا در مادرید شد و به آنها یاری رساند. مدتی در مادرید به محاصره نیروهای دشمن درآمد و بعدها در لندن برای مجله تبلیغاتی جمهوریخواهان اسپانیایی مطلب نوشت.
انسانها ظاهرا بیش از هرچیز، در حکومت بیکفایتی نشان دادهاند. برنده جایزه پولیتزر، باربارا تاکمن، در کتاب تاریخ بی خردی به موضوعی به قدمت تاریخ بشر میپردازد و مثالهای فراوانی از بیخردیهای حکمرانان جهان میآورد. او از مثالهای خود نتیجه میگیرد که بیخردی زاده قدرت است و هرچه قدرت افزایش یابد، مسئولیت پذیری در قبال آن بیشازپیش رنگ میبازد.
بیخردی زمان و مکان نمیشناسد؛ بیزمان و جهان شمول است- اگرچه عقاید و عادات هرزمان و هرمکان خاص شکلی معین بدان میدهد؛ ارتباطی به نوع نظام ندارد: هم سلطنت ممکن است موجد آن باشد، هم حکومت یک اقلیت قدرتطلب «الیگارشی» ، و هم مردمسالاری (دموکراسی) ویژه ملت یا طبقه به خصوصی هم نیست. طبقه کارگر و حکومتهای کمونیستی نماینده آن، همانگونه که تاریخ دوران اخیر به خوبی نشان داد، در مسند قدرت بخردانهتر یا کارسازتراز طبقه متوسط عمل نکردند... ممکن است بپرسید از آنجا که اصرار در کژاندیشی یا در بیخردی جز فطرت آدمیست، آیا میتوان از حکومتها انتظار دیگری داشت؟ چیز نگران کننده آن است که بیخردی حکومت اثر بیشتر بر شماری بیشتر میگذارد تا بیخردیهای فردی ، از این رو حکومتها وظیفه سنگینتری دارند که بر طبق عقل و خرد رفتار کنند. این درست، ولی بشرکه از دیرباز به این امرآگاه بوده است، پس چرا همنوعان ما احتیاط به خرج ندادهاند و حفاظی در برابرآن نیفراشتهاند؟... در طی دو هزار و پانصد سال گذشته، فیلسوفان سیاسی از افلاطون و ارسطو گرفته تا توماس آکویناس و ماکیاولی و هابز و لاک و روسو و جفرسن و مدیسن و همیلتن و نیچه و مارکس قسمت اعظم اندیشه خود را وقف مسائل اخلاق و حاکمیت و پیمان اجتماعی و حقوق بشر و فساد قدرت و تعادل بین آزادی و نظم کردهاند. در میان اینها، سوای ماکیاولی، که درباره حکومت بدانگونه که هست میاندیشید نه آنگونه که باید باشد- کمتر کسی به بیخردی چندان وقعی نهاده است، در صورتی که بیخردی از دیرباز مشکلی مزمن وهمهگیر بوده است.
بخشی از کتاب :
«اگر کاردینالها شایستگی میداشتند، پاپهای شایستهتر انتخاب میکردند؛ ولی همه سروته یک کرباس بودند. هر شش پاپ در این شصت سال از میان همان کاردینالها برخاستند، از میان اعضای مجمع مقدس انتخاب شدند و بهنوبت کاردینالهایی همرنگ خود برگماشتند. بیخردی بومی گردید، بهشکل کشمکشهای کوتهبینانه بر سر قدرت و غفلت کژاندیشانه از نیازهای واقعی کلیسا درآمد و همچنین مشعلی از پاپی به پاپ دیگر سپرده شد.»


وبلاگ Book club
مطلب مرتبط
طرز تهیه چیزکیک لهستانی